Χρειάζεται πολιτική θέληση στις Ευρω-Μεσογειακές σχέσεις

Χρειάζεται πολιτική θέληση στις Ευρω-Μεσογειακές σχέσεις

Τελευταία, ζούμε μια φάση έξαρσης όσον αφορά την προσπάθεια γιε συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Μεσογείου. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα αυτού είναι ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός εκδηλώσεων και πρωτοβουλιών που οργανώνονται σχετικά με αυτό το θέμα. Αυτή τη βδομάδα έλαβα μέρος σε μια ακρόαση σχετικά με τη Ένωση για τη Μεσόγειο και παραβρέθηκα σε μια συνέντευξη τύπου για την έναρξη του Meseuro, ενός καινούργιου κέντρου μελέτης για τη Μεσόγειο. Σε δυο βδομάδες θα είμαι στο Αμάν για την έκτη Σύνοδο της Ολομέλειας της Ευρω-Μεσογειακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης. Η διοργάνωση όλων αυτών των φόρουμ μου φαίνεται υπερβολική για μια γόνιμη και αποτελεσματικότερη Ευρω-Μεσογειακή συνεργασία.

Οι διάφορες συζητήσεις που προκάλεσαν αυτές οι εκδηλώσεις περιστρέφονται γύρω στο ότι οι μακροχρόνιες προσπάθειες εμβάθυνσης των Ευρω-Μεσογειακών και ενδο-Μεσογειακών σχέσεων από το 1995 και μετά, έχουν αποτύχει ή δεν αρκούν. Και γι' αυτό, ορισμένες χώρες που έχουν κάποιο ενδιαφέρον στην περιοχή αναλαμβάνουν νέες πρωτοβουλίες ελπίζοντας κάθε φορά ότι θα δημιουργηθεί μια νέα δυναμική που θα οδηγήσει τα πράγματα πιο μακριά.

Το πρόβλημα είναι ότι εάν συγκρίνουμε τους σημερινούς στόχους με αυτούς της Διαδικασίας της Βαρκελώνης για τη διαχείριση των διμερών και των περιφερειακών σχέσεων μεταξύ των χωρών των δυο ακτών της Μεσόγειου, μια διαδικασία που υποτίθεται ότι σηματοδοτεί την έναρξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της ΕΕ έναντι της Μεσογείου και την οποία ξεκίνησαν το Νοέμβριο του 1995 οι υπουργοί Εξωτερικών των τότε 15 κρατών μελών της ΕΕ και 14 μεσογειακών εταίρων, δεν υπάρχει και μεγάλη διαφορά. Μιλούμε πάντα για μια κοινή ιδιοκτησία πρωτοβουλιών καθώς και για την ανάγκη διαλόγου και συνεργασίας με σκοπό τη δημιουργία μιας ειρηνικής, ασφαλούς και ευημερούσας περιοχής της Μεσογείου.

Αντί οι ηγέτες της Γαλλίας και της Ιταλίας να θέλουν να προβάλουν τις ικανότητες τους ως περιφερειακές δυνάμεις δημιουργώντας νέους θεσμούς και όργανα, θα μπορούσαν να επενδύσουν περισσότερο στις υπάρχουσες δομές. Αυτό θα επιτύγχανε διάφορους στόχους και το βασικότερο είναι ότι θα σεβόντουσαν και θα εμβάθυναν όλη τη δουλειά που έχει γίνει προηγουμένως και δε θα ξόδευαν τεράστια ποσά για τη δημιουργία νέων θεσμών, νοικιάζοντας γραφεία, πληρώνοντας αμοιβές στο προσωπικό κλπ. Και γιατί; Για πρωτοβουλίες που προωθούν ήδη άλλοι θεσμοί.

Αντί να δημιουργεί μια νέα δυναμική, αυτή η θεσμική έξαρση γεννά ένα δίλημμα. Πώς να είναι η ΕΕ αξιόπιστη όταν το μόνο που φαίνεται ικανή να κάνει είναι να ρίχνει θεμέλια και να κτίζει οικοδομές χωρίς να φανεί σπίτι στο τέλος; Αντί να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε τον ένα θεσμό μετά τον άλλο για την προσωπική προβολή του καθένα, θα έπρεπε να βελτιώσουμε και να ενισχύσουμε τις ήδη υπάρχουσες διαδικασίες. Να επενδύσουμε αυτά τα χρήματα στην ολοκλήρωση προγραμμάτων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την απορρύπανση, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ειρήνη, το διαπολιτισμικό διάλογο. Ή τουλάχιστον να διαμορφώσουμε ένα σύστημα που συνολικά να αντιμετωπίζει τις διάφορες πτυχές της Ευρω-Μεσογειακής συνεργασίας και να αντικαθρεπτίζει μια συνεκτική Ευρωπαϊκή πολιτική.