Η έκθεση Goldstone θα πρέπει να αξιοποιηθεί

Η έκθεση Goldstone θα πρέπει να αξιοποιηθεί

Στις 3 Απριλίου του 2009, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών έστειλε στην Λωρίδα της Γάζας αποστολή με την εντολή να διερευνήσει όλες τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Πρόεδρος διορίστηκε ο  Richard Goldstone, πρώην δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και πρώην Εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού δικαστηρίου. Η αποστολή με επί τόπου συλλογή στοιχείων και με προσωπικές συνεντεύξεις εξέτασε κατά πόσο υπήρξαν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου κατά την επίθεση τον Δεκέμβριο του 2008 από το Ισραήλ στα Παλαιστινιακά εδάφη. Κατά την προσπάθεια ανάληψης στοιχείων η αποστολή συνάντησε την πεισματική άρνηση του Ισραήλ και αναγκάστηκε να ζητήσει την υποστήριξη της Αιγύπτου για να μπορέσει να εισέλθει στη Λωρίδα της Γάζας μέσω του σημείου διέλευσης στη Ράφα.

Στα πορίσματα της έρευνας ο Δικαστής Goldstone διατυπώνει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου από πλευράς Ισραήλ. Το κυριότερο σημείο είναι η αναφορά για "δυσανάλογη βία" από πλευράς Ισραήλ και η εσκεμμένη τιμωρία του άμαχου πληθυσμού της Λωρίδας της Γάζας, με απώτερο σκοπό την πρόκληση πανικού και φόβου. -Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε πως δεν αποδεχόμαστε τον όρο δυσανάλογη, γιατί δεν αποδεχόμαστε ότι το Ισραήλ είχε ή έχει το δικαίωμα να ασκεί την οποιαδήποτε βία ενάντια σε άμαχο πληθυσμό τον οποίο τηρεί υπό κατοχή-. Στην έκθεση καταδικάζεται η χρήση λευκού φωσφόρου η οποία είναι απαγορευμένη και οι περιπτώσεις όπου ο Ισραηλινός στρατός χρησιμοποίησε Παλαιστίνιους ως ανθρώπινες ασπίδες. Επιπλέον, από την έρευνα αναφύονται ισχυρές ενδείξεις ότι οι ισραηλινές δυνάμεις διέπραξαν στη Γάζα σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων με βάση την Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης, μεταξύ των οποίων: εκούσια θανάτωση, βασανιστήρια και εκτεταμένη καταστροφή της ιδιοκτησίας.

Όσον αφορά την Παλαιστίνη, επιρρίπτονται ευθύνες στην Χαμάς για την εκτόξευση ρουκετών κατά αμάχων στο νότιο Ισραήλ, χωρίς να υπάρχει προσπάθεια διαχωρισμού των στρατιωτικών στόχων. Επίσης γίνεται αναφορά στην προσπάθεια εξόντωσης των πολιτικών αντιπάλων τόσο από πλευράς Χαμάς όσο και από την Φατάχ. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η Παλαιστινιακή πλευρά, αν και της ασκείται κριτική στην έκθεση, δήλωσε ότι αποδέχεται το διεθνές δίκαιο και ζητά την εφαρμογή του.  

Η έκθεση καλεί το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να θέσει υπόψη του Συμβουλίου Ασφαλείας την έκθεση με σκοπό την λήψη μέτρων και επιπλέον την συζήτηση της έκθεσης στην Γενική Συνέλευση των ΗΕ και την τελική της επικύρωση. Επιπλέον καλεί τόσο το Ισραήλ όσο και την Παλαιστίνη να προχωρήσουν στην σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής εμπειρογνωμόνων του Διεθνούς Ανθρωπιστικού δικαίου ώστε να εξεταστούν οι παραβιάσεις. 

Επί του παρόντος μόνο η Παλαιστινιακή αρχή προχώρησε σε σύσταση της επιτροπής. Το Ισραήλ απέρριψε την διεθνή συμβολή και προχώρησε σε διορισμό επιτροπής αποτελούμενης από μέλη του ισραηλινού στρατού. Η έρευνα από πλευράς Ισραήλ περιορίζεται στις περιπτώσεις εκείνες όπου δεν υπήρξε σωστή εφαρμογή των στρατιωτικών εντολών, χωρίς ωστόσο να διερευνώνται οι περιπτώσεις όπου οι στρατιωτικές εντολές που δόθηκαν αποτελούσαν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Σε διπλωματικό επίπεδο επιχειρείται η αποδυνάμωση της ισχύος της έκθεσης. Λόγω της συνεπούς άρνησης των ΗΠΑ και της Βρετανίας η έκθεση δεν έχει συζητηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας, και έτσι δεν έχει φθάσει προς εξέταση στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Από πλευράς του, ο Αραβικός Σύνδεσμος εξακολουθεί να επιδιώκει αναθέρμανση ώστε να καταλήξει η έκθεση στη Γενική Συνέλευση. Ωστόσο αυτό δεν είναι για την ώρα εφικτό λόγω της άρνησης πολλών ευρωπαϊκών κρατών να εγκρίνουν την έκθεση. Πέραν από την συμπερίληψη της έκθεσης στην ατζέντα της Γενικής Συνέλευσης και την κοινοποίηση της στο Συμβούλιο Ασφαλείας θα πρέπει να επιδιώξουμε την παρουσίαση της στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η έκθεση αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την αναστολή των ενεργειών αναβάθμισης των σχέσεων ΕΕ- Ισραήλ. Αξιοσημείωτο είναι ότι με την νέα Συνθήκη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για συμφωνίες που προτίθεται να υπογράψει με τρίτες χώρες. Ιδιαίτερα για το Ισραήλ, συμφωνίες που αφορούν τομείς όπως τα γεωργικά προϊόντα, τα αλιευτικά προϊόντα, ο κοινός αεροπορικός χώρος θα πρέπει να υλοποιούνται υπό την προϋπόθεση εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του Ισραήλ.  Η έκθεση θα πρέπει να αξιοποιηθεί για να δοθεί νέα ώθηση στο κίνημα αλληλεγγύης με τον Παλαιστινιακό λαό με στόχο την επίτευξη δίκαιης λύσης.